kas atonisitesi ne demek?

Atonisite

Atonisite, müzikte geleneksel tonalite sisteminin (yani bir merkez ses veya tonik etrafında örgütlenmiş müzik) terk edilmesi anlamına gelir. Atonal müzik, belirli bir anahtar (majör veya minör) veya ton merkezi olmaksızın yazılır ve bestecinin 12 sesten oluşan kromatik dizi'yi özgürce kullanmasına olanak tanır.

Tarihçe

Atonisite, 20. yüzyılın başlarında, geç Romantik dönem'in tonalite sınırlarının zorlanmasıyla ortaya çıkmıştır. Besteciler, tonaliteyi genişletmek ve karmaşıklaştırmak için kromatik armoniler, dissonans ve belirsiz akor ilerlemeleri kullanarak deneyler yapmışlardır. Bu eğilim, sonunda tamamen atonal müziğe yol açmıştır.

Öncüler:

• Franz Liszt: Bazı geç dönem eserlerinde tonalitenin sınırlarını zorlamıştır.
• Richard Wagner: Özellikle Tristan und Isolde operasında, uzatılmış kromatik armonileriyle tonal belirsizliğe katkıda bulunmuştur.
• Gustav Mahler: Senfonilerinde tonalitenin sınırlarını zorlamış, karmaşık armoniler ve uzun modulasyonlar kullanmıştır.

Gelişimi:

Atonal müziğin gelişiminde en önemli figür Arnold Schoenberg'dir. Schoenberg, öğrencileri Alban Berg ve Anton Webern ile birlikte "İkinci Viyana Okulu"nu kurmuştur ve bu okul, atonal müziğin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Schoenberg, 1908 ile 1923 yılları arasında birçok atonal eser bestelemiştir. Bu dönemdeki eserleri arasında Piyano Parçaları, Op. 11, Erwartung, Op. 17 ve Die glückliche Hand, Op. 18 bulunmaktadır.

On İki Ton Tekniği:

Schoenberg, atonal müziğe bir yapı kazandırmak amacıyla on iki ton tekniği'ni geliştirmiştir. Bu teknik, kromatik dizideki 12 notanın tamamının eşit önemde olduğu ve hiçbir notanın diğerine baskın olmadığı bir sistemdir. Besteci, 12 notanın belirli bir sırasını (dizi) oluşturur ve kompozisyon boyunca bu diziyi çeşitli varyasyonlarla kullanır. Bu varyasyonlar arasında dizinin orijinal hali (prime), ters çevrilmiş hali (inversion), yansıtılmış hali (retrograde) ve ters çevrilmiş ve yansıtılmış hali (retrograde inversion) bulunur.

Özellikleri

• Tonal Merkez Yokluğu: Atonal müzikte belirli bir tonik veya anahtar bulunmaz. Müzik, belirli bir tonal merkeze bağlı kalmadan serbestçe hareket eder.
• Dissonansın Kullanımı: Geleneksel tonal müzikte çözümlenmesi beklenen dissonans'lar, atonal müzikte serbestçe kullanılır ve çözümlenme ihtiyacı duyulmaz.
• Kromatikizm: Kromatik dizi'deki 12 notanın tamamı kullanılır ve herhangi bir notanın diğerine göre önceliği yoktur.
• Dizisel Teknikler: On iki ton tekniği gibi dizisel teknikler, atonal müziğe yapı kazandırmak için kullanılabilir.

Önemli Besteciler

• Arnold Schoenberg
• Alban Berg
• Anton Webern
• Igor Stravinsky (bazı dönemlerinde)
• Béla Bartók (bazı dönemlerinde)
• Karlheinz Stockhausen
• Pierre Boulez

Atonal Müziğe Eleştiriler

Atonal müzik, ilk ortaya çıktığı dönemlerden itibaren hem müzik eleştirmenleri hem de dinleyiciler tarafından eleştirilmiştir. Eleştirilerin temelinde, müziğin anlaşılmaz ve estetikten yoksun olduğu iddiası yatmaktadır. Tonal merkezin olmaması, dinleyicinin müziği anlamlandırmasını zorlaştırmış ve birçok kişi için hoş olmayan bir deneyime dönüşmüştür. Ancak, atonal müziğin savunucuları, bu müziğin yeni bir ifade biçimi olduğunu ve geleneksel estetik normlarına bağlı kalmanın gerekliliğini reddettiğini savunmuşlardır.

Atonal Müziğin Etkileri

Atonal müzik, 20. yüzyıl müziği üzerinde önemli bir etki bırakmıştır. Birçok besteci, atonal teknikleri kendi eserlerine dahil etmiş ve müziğin sınırlarını genişletmiştir. Atonal müzik, aynı zamanda diğer sanat dallarını da etkilemiş ve dışavurumculuk gibi akımlarla ilişkilendirilmiştir.

Sonuç

Atonisite, 20. yüzyıl müziğinin önemli bir akımıdır ve geleneksel tonalite sistemine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Atonal müzik, birçok kişi için anlaşılması zor ve hatta hoş olmayan bir deneyim olsa da, müzik tarihinde önemli bir yere sahiptir ve müzik teorisi ve kompozisyon teknikleri üzerinde önemli etkileri olmuştur. Bestecilerin yeni ifade biçimleri arayışının bir sonucu olarak ortaya çıkan atonal müzik, müziğin sınırlarını zorlamış ve yeni ufuklar açmıştır.