Son güncelleme: 17 Aralık 2025
Clive Derby-Lewis (22 Ocak 1936 – 3 Kasım 2016), Güney Afrikalı politikacı ve aktivist. Güney Afrika'da Apartheid rejiminin son dönemlerinde, Güney Afrika Komünist Partisi lideri Chris Hani'nin suikastında rol oynamasıyla tanınır.
Clive Derby-Lewis, Güney Afrika'da doğdu. Siyasi kariyerine, aşırı sağcı ve beyaz üstünlükçüsü görüşleriyle bilinen çeşitli gruplarda yer alarak başladı. Muhafazakar Parti'ye katıldı ve partinin önemli figürlerinden biri haline geldi. Apartheid rejiminin sıkı bir savunucusu olarak biliniyordu ve beyaz azınlık yönetiminin devam etmesi için mücadele etti.
Clive Derby-Lewis, Chris Hani'nin 10 Nisan 1993'te öldürülmesindeki rolü nedeniyle geniş çapta tanınmaktadır. Hani, Güney Afrika Komünist Partisi'nin popüler bir lideriydi ve Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) silahlı kanadı olan Umkhonto we Sizwe'nin eski lideriydi.
Derby-Lewis, cinayeti işleyen Janusz Waluś'u azmettirmek ve silah temin etmekle suçlandı. Cinayetin, Apartheid sonrası Güney Afrika'da siyasi istikrarsızlığı körüklemek ve beyaz azınlık yönetimini yeniden tesis etmek amacıyla işlendiği düşünülüyordu.
Derby-Lewis, cinayetten sonra tutuklandı ve Waluś ile birlikte yargılandı. 1993'te cinayetten suçlu bulundu ve başlangıçta ölüm cezasına çarptırıldı. Ancak, Güney Afrika'da ölüm cezasının kaldırılmasının ardından cezası müebbet hapse çevrildi.
Hapiste kaldığı süre boyunca Derby-Lewis, cinayetteki rolü hakkında çeşitli açıklamalar yaptı. Bazı zamanlarda suçunu kabul etti, bazen de masum olduğunu iddia etti. Cinayetin ardındaki tüm gerçeği açıklamadığı yönünde yaygın bir kanı vardı.
Derby-Lewis, sağlık sorunları nedeniyle 2015 yılında şartlı tahliye edildi. Akciğer kanseri hastasıydı ve durumu giderek kötüleşiyordu. Tahliye kararı, Güney Afrika'da büyük tartışmalara yol açtı. Birçok kişi, Hani ailesi ve ANC gibi gruplar, bu kararı şiddetle eleştirdi.
Clive Derby-Lewis, 3 Kasım 2016'da akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Ölümü, Güney Afrika tarihinde tartışmalı bir figür olarak kalmasına neden oldu.
Clive Derby-Lewis, Apartheid döneminin karanlık bir sembolü olarak hatırlanmaktadır. Chris Hani'nin öldürülmesindeki rolü, Güney Afrika'daki ırksal gerilimleri ve siyasi şiddeti derinleştirdi. Onun hikayesi, ülkenin zorlu geçmişiyle yüzleşme ve uzlaşma çabalarının bir hatırlatıcısıdır.